Jeste li već postali naš član?
Prijava Registracija
Pozovite nas
011 6350 515
Korpa
Korpa je prazna

Kad se menjaju prstenovi na klipu?

30.03.2018

Klipni prstenovi imaju višestruku ulogu u motorima s unutrašnjim sagorevanjem. Oni odvajaju komoru sagorevanja od kućišta kolenaste osovine, osiguravaju prenos topline sa klipa prema košuljici cilindra, sprečavaju prolaz ulja, koje nije potrebno za podmazivanje iz kućišta prema komori sagorevanja i osiguravaju identičan sloj maziva na površini cilindra.

Kad se menjaju prstenovi na klipu?
Razlikuju se kompresijski i uljni klipni prstenovi pri čemu jedni služe za razdvajanje komore sagorevanja od kućišta kolenaste osovine i prenos topline sa klipa prema cilindru, a drugi za struganje ulja sa košuljice cilindra i njegovo vraćanje u kućište motora. U eksploatacijskim uslovima, klipni prstenovi izloženi su raznim  promenama zbog pojave trenja, trošenja, zagorenih površina klipnih prstenova i pojave mikrozavarivanja. Usled navedenih promena može doći do raznih grešaka pri radu klipnih prstenova.
 
Trenje se definiše kao otpor prema relativnom gibanju površina u kontaktu. Kontakt može biti direktan (suvo trenje), indirektan (podmazano, mokro trenje) ili kombinacija (mokro-suvo, mešovito trenje). Sila trenja zavisi o svojstvima materijala i fizičkim i hemijskim svojstvima sastava. Takođe utiče i struktura površine. Kod takvih odstupanja površine nisu u potpunom međusobnom kontaktu, tako da se lokalni kontaktni pritisci znatno razlikuju od specifičnog kontaktnog pritiska. Uz suvo i mešovito trenje javljaju se mehanizmi trošenja koji su popraćeni gubitkom energije. Nastala toplina lokalno može dostići velike vrednosti te može doći do oštećenja materijala. 
 
Tribološko opterećenje spregnutih elemenata definiše  se gubitkom materijala zbog korozivnih, adhezivnih ili abrazivnih procesa i/ili deformacije komponenata u dodiru ili kombinacije tih efekata uz promenu hemijskih svojstava površina. Ovakve promene se mogu svesti pod naziv „trošenje“. Međutim, tribološko opterećenje se ne bi trebalo poistovećivati sa spoljašnjim opterećenjem međudelujućih komponenti, već ono proizilazi iz spoljašnjih opterećenja i funkcija je samih komponenti. 
 
Pojam za zagorene površine klipnog prstena („scruffing“, „Brandspuren“) izvorno je bio definisan prema pojavi na površini hromiranih klipnih prstenova koja je u dodiru sa cilindrom. Promena boje na hromiranoj površini je indikator za termičko preopterećenje. Zajedničko zagorenim površinama klipnih prstenova i struganju je tribološko preopterećenje. Kod jakog struganja se na površini klipnog prstena mogu videti duboki zarezi i/ili tragovi drugog materijala.  Pod „microwelding“ se podrazumeva poseban oblik oštećenja  klipa i klipnog prstena koje već nakon kratkog vremena nastaje na gornjem kompresijskom prstenu željeznog materijala. Karakteristično za ovaj oblik oštećenja je lokalno zavarivanje materijala popraćeno odlomljivanjem materijala i prenosom materijala sa klipa na stranu klipnog prstena.
 
Kada se prstenu zbog takvog oštećenja ograniči gibanje u klipu ili se čak uklješti, tada to utiče takođe na dalje trošenje i funkcionalne karakteristike prstena ( povećana potrošnja ulja), a u krajnjem slučaju dovodi do kvara motora.  Zaglavljivanja prstena, „lepršanje“ klipnih prstena i lom prstena koje mogu biti uzrok smetnji u radu motora s unutarašnjim sagorevanjem kao što su veća potrošnja goriva i ulja, nepravilan rad motora, smanjenje snage motora i sl. te zbog toga konačno do prestanka rada samog motora. Zbog toga je bitno obratiti pažnju na smanjivanje loših triboloških učinaka na klipne prstenove što se postiže raznim vrstama površinske zaštite, odgovarajućim odabirom materijala triboloških parova te poboljšanjem same konstrukcije klipnih prstenova i klipne grupe što može dovesti do optimalne potrošnje goriva i ulja u motoru s unutrašnjim sagorevanjem te povoljno uticati na rad motora i povećanja snage.